Groene Dag.org

made to trust nature

Sesam

De „mode” van de voeding

We weten natuurlijk dat kleding, kapsels, schoenen… aan de mode onderhevig zijn, maar sinds enkele decennia is de voeding in belangrijke mate onderhevig geworden aan de mode.
Dat was al zo in de „klassieke” voeding, waar mensen het meer normaal begonnen te vinden om af en toe eens „vreemd” te gaan eten. Zo kregen we de Italiaanse, Chinese, Afrikaanse en Latijns-Amerikaanse specialiteiten, die stilaan de mode werden. En als je niet meeging in die trend, kon je niet meespreken… Het gekke is dat al die trends niet eens overeenkomen met de typische Italiaanse, Chinese of Afrikaanse tradities, maar dat deze smaken zelf ook „gemaakt” zijn als een typisch fenomeen vanaf 1950. Tussen haakjes zou geen mens daarop (gezond) kunnen overleven over generaties en zouden al die culturen uitgestorven zijn, als dàt hun typische of traditionele voeding was.
We hebben het slechtste van de verschillende culturen met elkaar uitgewisseld en dat verspreidt zich over de hele wereld.
De alternatieve wereld laat zich op dat vlak trouwens niet onbetuigd en heeft dan misschien wel meer de ambitie om de traditionele gewassen te leren kennen en naar de rest van de wereld te brengen. Echter heeft dat soms voor gevolg dat door de toenemende vraag de lokale mensen zelf niet meer in de gelegenheid zijn om hun traditionele voeding aan te kopen en te gebruiken, zodat ze - in het voordeel van de export - zelf tevreden moeten zijn met Amerikaanse import van goedkoop industrievoedsel…
We hebben de eenvoud en de continuïteit van eenvoudig voedsel geruild voor ‚hoogstandjes’ van de voeding die komen aan gaan - om aan onze voedingsverveling te beantwoorden. Maar daardoor dreigt goed, degelijk voedsel in de vergetelheid te raken. Een paar dagen geleden kreeg ik nog een mail met referenties naar de waarde van
sesam in de dagelijkse voeding, en dan met name zwarte sesam, tegen oa. hoge bloeddruk, artritis (bv. van de knie), diabetes, MS enz.
Maar eerder dan al die therapeutische resultaten, zie ik een dagelijks goed verzorgde en gevarieerde voeding met fruit en groenten, noten en zaden, als een veilige haven om het beste uit jezelf te halen, en te blijven genieten van de beste vitaliteit, dag na dag.

Sesamzaad
Sesam bevat 35 % eiwit en is rijk aan meervoudig onverzadigde vetzuren, die gunstig zijn voor hart en bloedvaten.
Sesam houdt dus het hart gezond maar houdt het organisme ook vrij van cholesterolproblemen.
Het is rijk aan lichtverteerbare vetten die lecithine bevatten. De lecithine uit sesamzaad wordt door sommige natuurartsen superieur geacht aan die uit soja, omdat zij in emulsie is en derhalve gemakkelijker door het organisme opgenomen wordt. De lecithine afkomstig van sesam bezit bepaalde aminozuren, zoals inositol, choline en methionine die zelden aanwezig zijn in plantaardig voedsel.
Het gehalte aan calcium is dubbel zo groot als aan fosfor. Dat is meteen de meest gunstige verhouding waarin het menselijk lichaam die twee mineralen verbruikt. Per 100 gram sesamzaad treffen wij 1125 milligram calcium aan, bij kaas 1086, sojaboon 227, amandelen 230 en één liter volle melk 1180. Sesammelk kan de melk van de koe uitstekend vervangen (als er al sprake is van de noodzaak om te ‘vervangen’), bij kinderen die voor zuivel allergisch zijn. In tegenstelling tot ander eiwitrijk voedsel als vlees, heeft sesam niet de neiging tot het vormen van zuren bij de stofwisseling.
Sesam kan gegeten worden als zaad, als meel (vers te malen) als boter (tahin) of als drank (sesammelk) en is een van de gemakkelijkst verteerbare eiwitproducten.
Daarom wordt sesam gemakkelijk verdragen door mensen met een zwak spijsverteringstelsel, ook wanneer zij vele andere voedingssoorten niet meer aan kunnen.
Sesam leent zich bijzonder goed om in babyvoeding verwerkt te worden. Het werkt gunstig in op de milt, het orgaan dat het bloed filtreert en zowel bacteriën als diverse gifstoffen weerhoudt.
Door een goede miltfunctie te bevorderen kunnen vooral bij kinderen bacteriële infecties geweerd worden. Die invloed is te danken aan de aanwezige vitamine van “Goetsch”, een complex van groeibevorderende stoffen dat we in sesamzaad aantreffen.
Wetenschappelijk onderzoek bij kinderen die groeiproblemen vertoonden en aan wie dagelijks 20 druppels sesamolie toegediend werd, wees uit dat na 4 weken het aantal bloedplaatjes verdubbeld was.
De hemoglobine, het zuurstofdragend element van de rode bloedlichaampjes was met 15 % toegenomen.
Sesamolie werd ook met gunstige resultaten, aangewend bij trombocytopenie (kleine bloedingen van de huid) een ziektebeeld dat gepaard gaat met een slechte werking van de milt.
Terecht mogen wij stellen, dat regelmatig gebruik van sesam mag bestempeld worden als een voortreffelijk voedingssupplement, waarmee aan preventieve gezondheidszorg gedaan wordt.
Samenstelling van ongepeld sesamzaad
Totaal eiwitten : 35 %;
Aminozuren : leucitine 6,52 %; isoleucine 4,17 %; valine 4,44 %; methionine 2,69 %; cytine 1,13 %, fenylaline 7,22 %; threonine 3,13 %; tryptofaan 1,65 %; lysine 2,43 %; histidine 1,30 %; arginine 8,00 %.
Vetten (olie) 52,75 %;
Koolhydraten 6,30 %;
Celstof 7,57 %;
Mineralen 5,27 %.
Mineralen in mg %; silicium 3,04 %; zwavel 0,89 %, chloor 0,16 %; fosfor 30,82 %; ijzer 3,04 %; calcium 35,14 %; magnesium 12,88 %; kalium 11,85 %; natrium 1.79 %.
Samenstelling sesamolie
Palmitinezuur 10,60 %; stearinezuur 3,80 %; oliezuur 47,60 %; linoleenzuur 38,00 % (samen met de 2 à 3 procent vrije vetzuren waaronder lecithine en andere stoffen die voor de kenmerkende kleur en smaak van sesamolie zorgen, geeft dit een totaal van 85,60 % aan onverzadigde vetzuren). De oosterse legende van het “sesam, open u” is werkelijkheid - het is de sleutel tot gezondheid.
Sesamzaad is een van de oudste zaden die door de mens wordt gebruikt.
Niemand weet exact wat de originele herkomst van sesamzaad is. Wel is bekend dat de Egyptenaren sesamzaad gebruikten om meel van te maken. Ook de Romeinen gebruikten sesamzaad voor hun broden en van de Chinezen weten we dat ze al minstens 5000 jaar gebruik maken van sesamzaad.
Vandaag de dag wordt sesamzaad verbouwd in Azië, Noord-Afrika en Centraal-Amerika. Het oogsten gebeurt nog steeds zoals dat in de oudheid gebeurde. De zaaddozen van de plant drogen uit waardoor ze openspringen. Er is nog veel handwerk nodig om te voorkomen dat zaden verloren gaan.
Na het oogsten wordt het zaad gereinigd en gepeld. Dit proces is tegenwoordig gemechaniseerd. Tijdens de eerste stap in het reinigingsproces wordt met lucht allerlei ongerechtigdheden weggeblazen. In de tweede stap wordt het zaad gewassen.
Het pellen van het zaad gebeurt in een grote trommel. Als het zaad gepeld is wordt door een elektronische sorteermachine de zaden met een afwijkende kleur verwijderd.
Gepeld sesamzaad is kleiner dan ongepeld.
Gebruik van sesamzaad
Sesamzaad wordt veelal in kleine hoeveelheden gebruikt in salades of andere bijgerechten. De enige goede manier om sesamzaad te gebruiken is door de zaden te vermalen vlak voor het gebruik. Wanneer men sesamzaad verkauwt, zal het opvallend zijn hoeveel zaden onverteerd doorheen de darm in de stoelgang terecht komen.
Sesamzaad kan tot een pasta vermalen worden. Het is een traditioneel recept van tahini. Ook dit kunt u beter zelf doen door ongebrande (rauwe) zaden te mixen, al of niet mits een kleine toevoeging van sesamolie.
Het sesamzaad in de natuurwinkel is doorgaans 'rauw'. Als er twijfel over bestaat, moet je meer informatie vragen.
Weiger elke vorm van gebrande zaden, zelfs al is de smaak van geroosterde zaden pittiger. Daarom is sesam, toegevoegd aan verhitte gerechten te verwerpen.

Soorten sesamzaad in de handel :
- Natuurlijk sesamzaad : er zijn meerdere types. Courant is het geel of wit sesamzaad. Eet dit altijd rauw en gemalen.
Echter is zwart sesamzaad een wilde variant, met unieke eigenschappen : bloeddrukverlagend bij mannen en vrouwen; Het gebruik ervan geeft een vermindering van het malondialdehyde in het bloed en een verhoging van het vitamine E-gehalte. De belangrijkste medicinale componenten in zwarte sesam zijn sesamol, zesamine en sesamolie, alle gekend als antioxidanten. Ze bevatten ook catechines die gekend zijn als actieve stoffen in de strijd tegen kanker. Zwarte sesam is afkomstig uit Zuid-Oost Azië.
- Geroosterd sesamzaad : veel in gerechten, al of niet gemengd met zeezout. Geroosterde sesam is nooit aanbevolen.
Je eigen gomasio kan je beter zelf maken door een weinig vers gemalen rauw sesamzaad te mengen met een weinig zeezout of steenzout. Met toevoeging van wat gemalen tomaatstukjes en een kleine hoeveelheid paprika en kruiden, creëer je je eigen sublieme natuurlijke smaakmaker, zoals nergens in de handel te vinden is.
- watergepeld sesamzaad : wordt meestal gebruikt voor meer egale crèmes en sesammelk. Het pellen echter stelt de olie van het sesamzaad meer bloot aan verhitting en oxidatie. Daarom kan je dergelijk sesamzaad beter niet eten.
- mechanisch gepeld sesamzaad : idem, zelfde bezwaren.