Groene Dag.org

made to trust nature

biologische klok
Onze biologische klok en de spijsvertering
Ons lichaam kent, geheel afgestemd op de levenswijze van onze voorouders, een drietal processen in het dagelijkse voedingsritme :
    In dit natuurlijke ritme besteden we 8 uur aan eten en verteren, 8 uur aan het gebruiken en 8 uur aan het kwijtraken van afval en overtollige voedselresten. Zonder een goede balans in deze processen kan je lichaam ook in andere aspecten nooit in evenwicht zijn. Je welzijn wordt erdoor bepaald.

    Natuurlijk zijn voor een gezonde levensstijl al deze processen belangrijk. In dit artikel richt ik mij voornamelijk op het proces van voedselopname en vertering. Door duidelijk te maken hoe je je voeding kunt afstemmen op je spijsvertering, geef ik je de sleutel tot een vitaler leven. Eet je het juiste voedsel, in de juiste combinatie en op het juiste moment, dan zullen ook alle andere lichaamsprocessen veel beter kunnen verlopen. Om je lichaam goed te laten werken is het dus van vitaal belang, dat je oplet wanneer en wat je eet.

    Waar kun je je spijsvertering mee vergelijken ?
    Je spijsverteringssysteem is het beste te vergelijken met een chemische fabriek.
    Er gaan complexe grondstoffen in en afhankelijk van de grondstof wordt een chemisch preparaat toegevoegd dat na een reactie met de grondstof tot een halffabrikaat leidt. Dit halffabrikaat wordt verder bewerkt tot een reeks van bruikbare producten en het afval wordt geloosd.
    De fabriek zelf wordt gevormd door de gezamenlijke spijsverteringsorganen. De grondstoffen zijn wat je eet en de chemische preparaten zijn je spijsverteringssappen.
    Uit welke stappen bestaat je spijsvertering ?
    Voedsel stop je in je mond, de eerste 'fabriekshal'. Hier worden de ruwe grove grondstoffen vermalen tot kleinere delen. Dit vergroot het oppervlak waardoor de chemische bewerking beter plaats kan vinden.
    Bij dit vermalen, het kauwen, wordt vast een eerste chemische stof, amylase, een zetmeel splitsend enzym toegevoegd. In je mond en bij transport door je slokdarm 'werkt' dit vast in.
    Je maag wordt, afhankelijk van de soort grondstof, een zuur of neutraal middel toegevoegd om de grondstof chemisch te kunnen breken.
    De gedeeltelijk afgebroken stoffen worden vanuit je maag in je dunne darm gelaten. Afhankelijk van de samenstelling van dit halffabrikaat wordt hier weer een afbrekende stof aan toegevoegd. De vrijgekomen bruikbare bestanddelen worden door de darmwand in je bloed opgenomen.
    Vanuit de dunne darm komen de overgebleven stoffen in de dikke darm.
    Hier wordt het meeste vocht uit het mengsel door de wand via je bloed in je lichaam opgenomen.
    Zowel in de dikke als in de dunne darm word je bij je spijsvertering geholpen door specifieke bacteriën. Deze breken de voedingsstoffen die niet rechtstreeks door je lichaam kunnen opgenomen worden af tot opneembare componenten.
    Na je dikke darm komt je endeldarm, een afvaldepot. Als je naar het toilet gaat, leeg je dit.
    Wat is in dit proces je voedsel ?
    Je voedsel bestaat uit een veelheid van uiteenlopende producten. Toch is deze verscheidenheid in verschillende hoofdgroepen te verdelen :
    1. Eiwitten
    2. Koolhydraten
    3. Vetten
    4. Vitamines
    5. Mineralen
    Deze groepen behandel ik nader in het volgende hoofdstuk.
    Voor de 'verwerking' van deze grondstoffen zijn uiteraard verschillende spijsverteringsstoffen nodig.
    Maakt ons lichaam zelf chemische stoffen voor de spijsvertering aan ?
    Tijdens de verschillende fasen van je spijsvertering voegt je lichaam inderdaad verschillende stoffen toe, deze zijn :
    Amylase, voor de vertering van zetmeel. Dit wordt tijdens het kauwen in je mond uitgescheiden.
    Wat doet amylase ?
    Amylase is je belangrijkste spijsverteringsenzym. Het zorgt voor de vertering van zetmeel. Bij een goede vertering wordt zetmeel omgezet in glucose, wat makkelijk door je lichaam wordt opgenomen.
    Als je op droog zetmeel kauwt wordt de afscheiding van het enzym amylase geactiveerd. Het splitst de lange zetmeelmoleculen in veel kleinere bestanddelen. Je spijsvertering werkt, je lichaam kan over energie beschikken en je voelt je goed.
    Wanneer zetmeel echter met andere, amylase inactiverende, stoffen wordt gegeten, dan kan het niet worden omgezet in glucose. Verderop in het spijsverteringsproces levert dit je tevens schadelijke afbraakproducten op. Je lichaam kan dan slechts over een fractie van de potentiële kracht van dit voedsel beschikken. Uiteraard voel je dit : je voelt je moe en wellicht zelfs depressief.

    De spijsvertering is een complex chemisch gebeuren.
    Door juiste voedselkeuze en juiste voedselcombinaties loopt het helemaal ‘gesmeerd’.